Tin tức - sự kiện

Đăng ngày : 04-06-2013 | chuyên mục : Tin tức - sự kiện

Xét nghiệm ADN: Hóa giải những quan hệ đặc biệt

Những rắc rối đời thường

Một phụ nữ quan hệ tình dục với nhiều người đàn ông, vậy khi sinh con đứa trẻ là con ai?

Ca dao xưa của nhân dân ta cũng đã nói lên những nghi vấn, nhưng bất lực: “Đẻ đứa con trai/ Chẳng biết nó giống ai?/ Cái mặt thì giống ông Cai/ Cái đầu ông Xã, cái tai ông Trùm”. Một bạn đọc ở thành phố Đà Nẵng hỏi: Ở địa phương ông ta có chị T. gần 40 tuổi, không chồng, ao ước đẻ được một đứa con để nuôi. Hai anh H. và Đ. đã đáp ứng nguyện vọng đó. Kết quả chị T. sinh được một cháu trai khỏe mạnh, kháu khỉnh. Anh H. và Đ. đều nhận là con mình (hai người đều có vợ nhưng không có con  trai), việc tranh chấp rất căng thẳng. Ngay chị T. cũng không biết ai là bố đứa trẻ, vì cùng một thời gian chị T. quan hệ tình dục với cả hai anh. Bạn đọc hỏi, vậy khoa học ngày nay xác định như thế nào?

Gần như năm nào cũng có một số người hỏi về vấn đề này và yêu cầu tư vấn. Thông thường nhất là nam giới nghi ngờ vợ ngoại tình, đứa trẻ sinh ra chưa chắc đó là “tác phẩm” của chính mình. Nhưng cũng có phụ nữ yêu cầu được xét nghiệm huyết thống cho con, để người chồng đừng ghen hão, hoài nghi… Thậm chí có trường hợp đương sự yêu cầu được xét nghiệm huyết thống để tránh bị vu oan hoặc tránh bị yêu sách thừa kế tài sản…

Hệ kháng nguyên bạch cầu

Xét nghiệm nhóm máu hồng cầu như nhiều người tưởng giải quyết được vấn đề, thực ra bất lực. Xét nghiệm này không thể cho được kết luận chắc chắn. Để xác định ai là bố đứa trẻ thì xét nghiệm máu cổ điển chỉ cho phép xác định người đàn ông nào đó không phải là cha của đứa trẻ, hoặc thuộc diện những người nghi vấn chứ chưa thể khẳng định được. Nhưng nếu dựa vào những thành tựu biết được về hệ kháng nguyên bạch cầu, thì có thể giải đáp khá chính xác.

Các bạch cầu đều có chứa khoảng 40 kháng nguyên protein trong tất cả các nhóm liên kết của chúng, cho nên khả năng tìm được 2 người có cùng một nhóm liên kết rất hiếm. Đứa trẻ được di truyền một nửa kháng nguyên bạch cầu là của bố và một nửa của mẹ.

Năm 1983, tại bang California, Mỹ, người ta đã xử một vụ kiện lý thú. Đó là xác định trách nhiệm người cha (phải góp phần nuôi dưỡng) hai đứa trẻ sinh đôi do một thiếu phụ Mỹ kiện một người đàn ông Mỹ, vì ông ta không chịu nhận con. Tòa án đã đề nghị cho giám định y khoa. Ngày ấy xét nghiệm ADN chưa phổ cập. Các nhà y học đã dựa vào những hiểu biết mới về hệ kháng nguyên bạch cầu để giám định. Kết quả xét nghiệm đã khẳng định được người đàn ông trên là bố của một trong hai đứa trẻ, còn đứa thứ hai thì không phải là con ông ta (trẻ sinh đôi từ 2 trứng khác nhau). Khi biết kết quả, lập tức người đàn bà bất hạnh liền báo cho tòa thêm một người đàn ông khác đã từng ăn nằm với chị ta. Và qua xét nghiệm kháng nguyên bạch cầu, các nhà khoa học đã cho biết chính người đàn ông thứ hai này là bố của đứa trẻ sinh đôi thứ hai. Kết quả giám định y khoa nói trên đã được người thiếu phụ và hai người đàn ông kia thừa nhận.

ADN, sợi dây ràng buộc cha con

ADN là 3 chữ viết tắt của acid deoxyribonucleic. Nó do ba chất cơ bản tạo thành: đường deoxyribose, acid phosphoric và một gốc base nitơ (có 4 gốc base: adenine, cytosine, guanine, thymine). Ba thành phần trên sắp xếp theo thứ tự đường luân phiên với acid và cứ mỗi gốc đường đính với một trong bốn loại base tạo thành cặp trình tự đã được mã hóa từ trước, gồm hai chuỗi xoắn kép sắp xếp theo trình tự nhất định theo mã rất đặc trưng. Một bộ ba (đường, acid, base) này được gọi là một nucleotide, nhiều mẩu nucleotide đính kết lại gọi là polynuleotide. Thể nhiễm sắc của tế bào được cấu tạo từ ADN, và gen là một đoạn nhỏ của phân tử ADN. Mỗi một cá thể có bộ ADN khác nhau, nó là cơ sở vật chất của tính di truyền.

Dọc theo ADN có các chuỗi cơ chất lặp đi lặp lại nhiều lần. Đoạn lặp lại chứa từ 16-70 nucleotide, được nhà khoa học người Anh là A. Jeffereys (một trong những người đầu tiên ứng dụng ADN vào xét nghiệm huyết thống) gọi nhóm chuỗi đó là “tiểu vệ tinh” (minisatellite – VNTR) hay (microsatelite – STR). Các đoạn lặp đi lặp lại nhiều lần này theo trình tự chuỗi trên toàn bộ chiều dài bộ gen.

Mỗi người có số lượng VNTR và STR khác nhau, tương quan chiều dài, trình tự cũng khác nhau. Mục đích của kỹ thuật phân tích ADN là tìm ra sự đồng dạng về các đoạn lặp đi lặp lại nhiều lần theo trình tự chuỗi này. Người ta dùng các kỹ thuật sinh học phân tử để xác định các đoạn lặp lại đó. Đứa con sẽ mang các đoạn lặp lại này của bố và các đoạn lặp lại của mẹ. Những đặc tính này của STR và VNTR là không thay đổi trong suốt cuộc đời của cá thể.

Đối với đoạn STR (vi vệ tinh), người ta dùng kỹ thuật PCR (chữ viết tắt của polymerase chain reaction = phản ứng dây chuyền polymeraza) để khuếch đại đoạn gen có chứa đoạn STR đó rồi nhờ một máy chuyên dụng (GENESCAN) với phần mềm vi tính đo chiều dài đoạn lặp lại STR. Đứa con có đoạn lặp lại STR một giống bố và một giống mẹ.

Đối với các đoạn VNTR (tiểu vệ tinh) vì chứa nhiều nucleotide hơn và độ lặp lại nhiều hơn (dài hơn), nên người ta dùng kỹ thuật Finger Printing để phân tích. Trước hết dùng men (enzym) cắt hạn chế (tránh không cắt vào bên trong đoạn VNTR) toàn bộ gen thành nhiều mảnh nhỏ. Sau đó chạy điện di các mảnh gen này trên thạch agarose. Dùng kỹ thuật Southern Blotting chuyển các mảnh ADN vào giấy cellulose. Gắn ADN đích lên giấy và chụp hình bằng phóng xạ để nhận ra đoạn VNTR. Con sẽ có đoạn lặp lại VNTR một giống bố và một giống mẹ.

Độ chính xác của mỗi kết quả xét nghiệm dựa vào tần suất các STR và VNTR của từng chủng tộc. Nếu làm xét nghiệm với càng nhiều đoạn STR và VNTR thì độ chính xác càng cao. Xác suất hai người có cùng số đoạn lặp lại VNTR và STR là cực kỳ hiếm – chỉ có trường hợp ngoại lệ đó là hai anh em sinh đôi từ một trứng.

Tuy nhiên, xét nghiệm ADN vẫn chưa được tiến hành rộng rãi. Bởi muốn làm được điều đó cần phải có các trang thiết bị hiện đại, đắt tiền. Và số tiền phải trả cho mỗi xét nghiệm nhiều, chưa phù hợp với túi tiền của số đông người lao động hiện nay. Xét nghiệm adn hóa giải những mỗi quan hệ đặc biệt

BS. Vũ Hướng Văn (báo Sức Khỏe & Đời Sống)

Ý kiến bình luận (0)
Tên của bạn*
Mail của bạn*
Nội dung
Mã an toàn * Mã an toàn

Các tin cũ hơn

Các tin mới hơn

Hỗ trợ trực tuyến

Trung tâm phân tích gen (ADN) tại Hà Nội
Địa chỉ: Số 99 Nguyễn Tuân
Q. Thanh Xuân, Hà Nội.
Tel: 04.3858.3981
Hotline: 0989.73.74.76

Yahoo Messenger Icons

 

Trung tâm phân tích gen (ADN) tại đà nẵng
Địa chỉ: Tổ 5, Phường Hòa Xuân
Q. Cẩm Lệ, TP Đà Nẵng.(491 đường Phạm Hùng đi vào 300m)
Tel: 0511.3668.616  -  0511.6272.686
Hotline: 0972.616.111

Yahoo Messenger Icons

 

Trung tâm phân tích gen (ADN) tại TP.HCM
Địa chỉ: Số 258, đường Nguyễn Trãi, Q. I, TP Hồ Chí Minh.
Tel: 069.36169
Hotline: 0922.636.878

Yahoo Messenger Icons

 

 

Video

    Phá án

 

 

Thống kê tuy cập